Ay’ın nasıl oluÅŸtuÄŸu niçin hala bilinemiyor?
Ay’ın kütlesi Dünya’nın 81′de biri kadardır ve bir gezegen uydusu olabilmek için çok büyüktür. GüneÅŸ sistemimizde baÅŸka örneÄŸi yoktur. Gerçi Jüpiter, Satürn ve Neptün’ün de Ay’ın boyut ve kütlesine yakın uyduları vardır ama bu gezegenlerin kütleleri de dünyamızdan sırasıyla 318, 95 ve 12 kat daha çoktur. Bu durumda Ay’ın oluÅŸumu özel bir problem niteliÄŸini taşıyor. Dünyamızın tek doÄŸal uydusu, uzaydaki en yakın komÅŸumuz Ay, binlerce yıl önceki uygarlıklar tarafından Tanrıça olarak deÄŸerlendirilirken, zamanla düzenli hareketleri ile takvimin oluÅŸmasını da saÄŸlamıştır.
Yakınlığı nedeni ile gözlemlenmesi kolay olan Ay’ın 17. yüzyılın başından itibaren teleskopla incelenmesine de baÅŸlandı ve bu geliÅŸim 1969 yılında Ay’a ilk defa bir insanın ayak basmasıyla son aÅŸamasına geldi.
Bütün bu geliÅŸmelere raÄŸmen Ay’ın nasıl oluÅŸtuÄŸu hala bilinmiyor. Yaşının diÄŸer gezegenler gibi dört küsur milyar yıl olduÄŸu, ÅŸu anda dışında ve içinde hiçbir faaliyet olmayan ölü bir gök cismi olduÄŸu, Dünya ile karşılıklı çekim gücü sonucunda denizlerde gel-git olayını yarattığı ve Dünya’nın dönüşünü gittikçe yavaÅŸlattığı biliniyor ama nereden geldi, nasıl oluÅŸtu halen meçhul. Ayın oluÅŸumu hakkında üç teori vardır. Birincisi, dünyanın oluÅŸumunun baÅŸlangıcında çok hızlı döndüğü ve bu nedenle bir parçasının koparak Ay’ı oluÅŸturduÄŸu ÅŸeklindedir. Yapılan hesaplamalara göre bu kopma olayının meydana gelebilmesi için Dünya’nın o zamanlar kendi ekseni etrafında iki saatte bir dönüş yapması gerekiyordu ki, bilimsel verilere göre, bu, mümkün deÄŸildir. Ayrıca Dünya’mn ve Ay’ın yapılarındaki kimyasal birleÅŸimlerin çok farklı olması ve bunun Ay’dan getirilen aytaÅŸlarının analizleri sonucunda ispatlanması birinci teorinin doÄŸruluÄŸunu mümkün kılmamaktadır.
Ä°kinci teori ise Ay’ın dünyanın yakınlarından geçerken, çekim alanına takılan bir gök cismi olduÄŸudur. Bu tez, birinci teorideki kimyasal birleÅŸim farkını açıklar ama bu ÅŸekilde, ayın hızını frenleyerek, yakalamayı saÄŸlayacak büyük enerji miktarını bugüne kadar bilinen hiç bir oluÅŸumun saÄŸlayamayacağı hesap edilmiÅŸtir.
Üçüncü teoriye göre, Ay Dünya çevresinde dolanan, gaz, toz ve küçük taÅŸlardan meydana gelen parçacıkların zamanla bir araya gelmesi sonucu oluÅŸmuÅŸtur. Ancak bu da Ay’ın yörünge uzaklığını, neden büyük bir demir çekirdeÄŸe sahip olmadığını ve kimyasal farklılığı açıklayamaz. Yani hiçbir teori ayın oluÅŸumuna ait tutarlı bir açıklama getirememiÅŸtir.
Günümüzde Ay’ın tarihi çok iyi bilinmesine, 1969 ile 1972 yılları arasında Apollo projesi kapsamında üzerinde insanlar dolaşıp, dünyaya örnekler getirmelerine raÄŸmen Ay’ın nasıl oluÅŸtuÄŸu halen büyük bir sırdır.
Öyle görünüyor ki, günümüz bilimindeki tüm gelişmelere ve bu yoldaki gayretlere rağmen, biricik uydumuz Ay, sırlarını şimdilik bize açıklamak istemiyor. Ancak şurası mutlak ki, Ay genetik olarak dünyamızın yavrusu değil. Nereden geldi, kim bilir?
alıntıdır ..
Eğer yazıyı beğendiyseniz ya da ekleyecekleriniz varsa, lütfen yorumunuz yazın veya RSS aboneliği ile yeni yazılardan anında haberdar olun.
Yorumlar
Henüz Yorum Yok.
Yorum Yazın